KIES HIER:
WAT IS HOOGBEGAAFDHEID EIGENLIJK?
Er is sprake van hoogbegaafdheid als iemand een IQ. heeft van 130 of hoger. Ongeveer 3% van alle mensen beschikt daar over. Het gemiddelde IQ. is ongeveer tussen de 91 en 110. Maar niet enkel een IQ. van 130 zorgt voor hoogbegaafdheid. Maar ook taakgerichtheid en motivatie spelen mee. Bovendien moet die persoon erg creatief zijn. Dat is nodig voor de denkprocessen en de vraagstukken. Als iemand dat niet heeft spreken we niet over hoogbegaafd. Maar over een hoog intelligent persoon. Dus niet iedereen die een IQ. van 130 of hoger heeft hoeft niet per se hoogbegaafd te zijn. Hoogintelligente kinderen worden vaak onterecht benoemd als ‘hoogbegaafd' zijnde. Hoogbegaafdheid is voor een groot deel aangeboren. Al vanaf het begin reageren die kinderen anders. Bij kinderen waar dat niet is aangeboren zullen net ook nooit kunnen krijgen. Ze kunnen daarom nog wel erg slim zijn, maar hoogbegaafd? Dat zit er helaas niet in.
WAARAAN HERKEN JE HOOGBEGAAFDHEID?
• Een IQ van 130 of hoger.
• Er is sprake van een grote intellectuele nieuwsgierigheid. Ze willen alles weten, en hebben de neiging om als maar door te vragen.
• Die persoon kan grote denksprongen maken.
• Er is vaak een grote woordenschat, maar de hoogbegaafde werkt vaak rommelig en chaotisch.
• Heeft moeite om samen te werken, wil vaak zelfstandig werken.
VOOR-
Hoogbegaafdheid kan voor-
• Ze kregen vroeger belangstelling voor het leren en doen dus ook erg hun best om dat goed te doen.
• Ze hebben vaak ook veel belangstelling voor 1 bepaald onderwerp, zoals ruimtevaart of geschiedenis. Vaak zijn die onderwerpen van de toekomst of het verleden.
• Ze hebben een hoog werktempo.
• Ze begrijpen dingen sneller.
• Ze zijn erg zelfstandig.
• Ze kunnen goed en logisch nadenken.
Een hoogbegaafde kan ook nadelen hebben, maar
dat hoeft niet. Dit zijn een paar voorbeelden van nadelen:
• Ze kunnen problemen hebben met het omgaan met anderen omdat ze veel sneller en anders denken dan anderen en soms veel sneller praten, dan worden ze soms niet begrepen en daarom gepest.
• Ze denken soms in beelden of veel sneller waardoor er ander onderwijs nodig is, wat er soms niet is.
• Ze begrijpen anderen soms niet, en andersom. Bijvoorbeeld bij een spelletje, zegt de moeder wie het hoogst gooit mag beginnen, en dan gooit de hoogbegaafde de dobbelstenen tegen het plafond.
• Er zijn veel hoogbegaafden dyslectisch en worden daardoor onder hun niveau geschat.
• Ze hebben andere humor, die vaak moeilijk is voor anderen en dus niet goed begrepen wordt.
• Ze willen vaak graag winnen en worden dan verdrietig als dat niet lukt.
• Ze komen vaak arrogant en betweterig over, omdat ze veel weten en dat ook willen laten merken.
• Ze vinden school soms het belangrijkst, in plaats van met vrienden omgaan en sporten.
• Ze worden soms gepest waardoor ze niet meer hoogbegaafd willen zijn en slechter gaan presteren dan normaal.
HOE DENKEN MENSEN OVER HOOGBEGAAFDHEID?
Positieve gedachten:
Een veel voorkomende
mening over hoogbegaafden is, dat deze mensen het toch wel treffen. En dat je erg
slim bent. Ze hoeven zich nooit in te spannen, halen altijd hoge cijfers en gaan
dus met veel plezier naar school. Alle hoogbegaafden hebben een bril, zijn altijd
aan het leren, ze kunnen niet sporten en dat ze een heel gemakkelijk leven hebben
doordat ze zich nooit in hoeven te spannen en alles heel gemakkelijk doen.
Maar dit
is helemaal niet waar. Er zijn natuurlijk wel hoogbegaafden die zo zijn, maar dat
zijn er niet veel. Maar omdat het juist bij deze mensen opvalt dat ze hoogbegaafd
zijn, denken de mensen meteen aan dit soort hoogbegaafden. En dat terwijl er ook
hoogbegaafden zijn die gewoon normaal zijn.
Veel hoogbegaafden durven er daarom niet
voor uit te komen dat ze hoogbegaafd zijn. De mensen waar ze dat dan aan vertellen
doen dan net alsof het een of andere besmettelijke ziekte is, terwijl je gewoon “normaal”
kan zijn wanneer je hoogbegaafd bent.
Negatieve gedachten:
Mensen die hoogbegaafd
zijn, kunnen vaak zichzelf niet zijn. Ze denken in grotere stappen als de rest en
leggen sneller verbanden. En dat kan problemen veroorzaken. Kinderen vinden hun medeklasgenootje
dan maar raar. En gaan zich dan anders tegenover het hoogbegaafde kind gedragen.
Daarom komt het steeds vaker voor dat kinderen niet toe willen geven dat ze hoogbegaafd
zijn. Als iemand het aan ze vraagt, ontkennen ze dat.
Wie heeft gezegd dat hoogbegaafdheid een voordeel is, heeft het verkeerd voor. Hoogbegaafdheid
is een handicap. In een maatschappij, waar de meerderheid minder begaafd is het noodzakelijk
om de hoogbegaafde een soort van uit te schakelen. De hoogbegaafden mensen zijn steeds
de dupe. Goede ideeën en waardevolle inzichten worden genegeerd in de discussies.
Die goede ideeën en waardevolle inzichten worden vervangen door vooroordelen en oppervlakkige
ideeën van de minderbegaafde mensen.
De minderbegaafde mensen beoordelen hoogbegaafden vooral op het punt dat ze maar
raar zijn. En daarom beginnen de problemen voor hoogbegaafden al vanaf ze jong zijn.
Meestal kunnen ze al lezen en schrijven vóór ze naar school gaan. En dan worden ze
veroordeeld, om in het gezelschap van minder begaafden en minder ontwikkelden opnieuw
te gaan leren wat zij allang kennen. De hoogbegaafde kinderen worden gedwongen om
hun vriendjes en vriendinnetjes te vinden bij kinderen die geen interesse hebben
in ingewikkelde onderwerpen. De hoogbegaafden voelen zich dan niet goed op hun plaats
in de groep van de middelmatige. Sommige sluiten zich dan af van de buitenwereld.
Andere zoeken dan aansluiting bij oudere kinderen, voor zover dat mogelijk is. Meestal
weet de hoogbegaafde persoon niet wat de oorzaak is van het alleen zijn, het gevoel
er niet bij te horen, van een gevoel zelfs minderwaardig te zijn en niet mee te kunnen
doen met het sociale leven. Ze zitten niet op dezelfde golflengte als hun leeftijdgenootjes,
en ze zijn daarom ook heel blij, als zij toevallig en hoogbegaafd vriendje of vriendinnetje
krijgen. Iemand die hen begrijpt, geïnteresseerd is in dezelfde dingen en vooral
op dezelfde wijze de werkelijkheid benadert.
WAT VINDEN HOOGBEGAAFDEN ZELF?
Er zijn hoogbegaafden die het erg vinden om hoogbegaafd te zijn, maar er zijn er
ook waarbij je het bijna niet merkt en die er zelf dus ook geen last van hebben.
Kinderen zullen er eerder last van hebben dan volwassenen, omdat die in een klas
zitten waar ze bij blijven en niet met andere hoogbegaafden die hetzelfde denken
in contact komen. Zo zei een kind die een maand te vroeg geboren was tegen haar tante:
Kind: Als je te vroeg geboren wordt, kan je iets mankeren toch?
Tante: Ja dat is
waar
Kind: Ik denk dat ik ook iets mankeer.
Tante: Oh ja, wat dan?
Kind: Dat ik te
slim ben.
Dit kind vindt zijn hoogbegaafdheid dus een afwijking, en dacht dat de
woorden genie en kleine professor als scheldwoorden worden gebruikt, terwijl dat
ook helemaal niet zo bedoeld was. Maar het kind wist dus wel, dat hij anders was.
Er zijn ook hoogbegaafden die het helemaal niet erg vinden om hoogbegaafd te zijn,
maar dat de omgeving daar dan wel last van heeft. Maar die hoogbegaafden zelf, negeren
dat dan gewoon.
En dan zijn er ook nog hoogbegaafden die gewoon goed kunnen leren
en weinig of geen nadelen en last ervan hebben. Die mensen vinden het ook helemaal
niet erg om hoogbegaafd te zijn, die vinden het alleen maar handig.
HOOGBEGAAFDHEID IN COMBINATIE MET ADHD
Hoogbegaafde kinderen en kinderen met ADHD kunnen symptomen hebben die op het eerste
gezicht sterk op elkaar lijken, maar een andere achtergrond hebben. Soms vraagt men
zich af of hoogbegaafdheid niet te vaak met ADHD wordt verward en wordt artsen gevraagd
deskundigen op het gebied van hoogbegaafdheid er bij te halen. Helemaal ingewikkeld
wordt het wanneer de vraag beantwoordt moet worden of er naast ADHD sprake is van
hoogbegaafdheid.
Een zoektocht in de wetenschappelijke literatuur laat zien dat ADHD-
Hoogbegaafde kinderen laten gedrag
zien dat ook bij kinderen met ADHD voorkomt:
• in hun betoog van de hak op de tak gaan
• aandachtsproblemen
• motorische onrust
• onderpresteren
• moeite hebben met het zich aan regels houden
Dan kan men zich afvragen: Denkt het kind chaotisch (ADHD)? Of denkt hij snel en
slaat hij denkstappen over (hoogbegaafd)? Zit het kind te dagdromen en gaat hij aan
de slag met andere activiteiten dan schoolwerk, zoals tekenen, getrommel of geklier,
omdat de leerkracht zich instelt op de langzaamste leerlingen van de klas en hij
(het hoogbegaafde kind) een kwart tot de helft van zijn tijd zit te wachten tot andere
leerlingen ook klaar zijn? Of is er sprake van een gebrekkige toestandsregulatie
-
Bij kinderen die erg slim zijn en ADHD hebben wordt de diagnose van ADHD en hoogbegaafdheid vaak gemist. Kinderen hebben weinig moeite met zich te concentreren zonder daarvoor een beloning te krijgen. Aan de andere kant tonen ze bijna geen inzet bij taken die ze onbelangrijk of onuitdagend vinden. En daar zit het probleem. De kinderen met hoogbegaafdheid en ADHD houden gemakkelijker hun aandacht bij een opdracht dan iets minder slimme kinderen met ADHD. Daarom lijkt het dan niet op ADHD en meestal worden ze juist dom genoemd omdat taken snel onuitdagend en saai zijn.
BEHANDELING
Over de effecten van behandelingen als; juiste schoolkeuze, begeleiding door de ouders, huiswerkbegeleiding en het aanbieden van uitdagende opdrachten, is eigenlijk helemaal niks bekend. De mensen nemen aan dat als je de behandelingen van hoogbegaafdheid en ADHD combineert het deels kan worden voorkomen. Het is ook niet bekend of deze behandelingen doen voorkomen dat ze onder hun niveau presteren.
HOOGBEGAAFDHEID